Արխիվ | "Հարցազրույց" կատեգորիա

Մեր գործունեությունն ու ապագա ծրագրերը


Արփինե Թիլիքյան


Մուսալեռ Հայրենակցական Միության երիտասարդական թևի ստեղծման, կատարած ախատանքների ու ապագա ծրագրերի մասին զրուցեցինք Մուսալեռ Հայրենակցական Միության երիտասարդական թևի հիմնադիր և խորհրդատու Գաբրիել Փանոսյանի հետ:

Երբ ՞ և ինչու ՞ որոշեցիք հիմնել Մուսալեռ հայրենակցական միության երիտասարդական թևը:

Երբ ես 2005 թվականին  Հայաստան եկա որպես մուսալեռցի որոշեցի անդամակցել Մուսալեռ Հայրենակցական Միությանը: Այնտեղ նկատեցի, որ երիտասարդների պակաս կա: Ես ողջ կյանքս երիտասարդների հետ եմ աշխատել ու այստեղ ՝   Հայաստանում էլ փորձեցի նրանց ներգրավվել միության աշխատանքների մեջ, բայց չստացվեց: Սկսեցի ուրիշ ծրագրերի մասին մտածել :Մի օր մեր մուսալեռցիներից Դերմիշյանների տանն էի , զրուցում էինք նրանց երտասարդ տղաների հետ ու հաստատ որոշեցի միավորել մուսալեռցի երիտասարդներին: Հենց նրանց տանն էլ սկսեցինք փնտրել մուսալեռցի երիտասարդների: Համագործակցեցի  Սոնյա Թաշյանի հետ, ով նույնպես հետաքրքրված էր մուսալեռցիներով:Ու   պատրվակ ընտրելով Սուրբ Սարգսի տոնը հրավիրեցինք մուսալեռցի երիտասարդներին  մասնակցելու այդ տոնին: Մոտ քառասուն հոգի եկան ու ստեղծվեց միությունը: Հետագայում այս թիվը շատացավ ու յոթ տարվա ընթացքում  մենք մոտավորապես երկու հարյուր հիսուն անդամ ունեցանք:

Որոնք ՞ էին միության  ստեղծման նպատակները:

Իմ նպատակներից էր կապ ստեղծել Մուսալեռցի երիտասարդների մեջ: Թեև ավելի տարիքով մուսալեռցիները ճանաչում ու շփվում էին միմյանց հետ, բայց այդ կապը չկար երիտասարդների միջև: Շատ հաճախ բարեկամները նույնիսկ իրար չէին ճանաչում ու շփում չունեին: Ես ուզում էի, որ մուսալեռցի երիտասարդները  իրար ճանաչեն ու ընկերանան անկախ իրենց քաղաքական դիրքրոշումներից, ճաշակից:Ուզում էի, որ նրանք մուսալեռցի մնան:  Բացի այդ ցանկանում էի, որ ոչ միայն Հայաստանում ապրող մուսալեռցիների միջև կապ ստեղծվի , այլև ողջ աշխարհում սփռվածների: Բարեբախտաբար իմ նպատակը իրականացավ ու մենք կարողացանք կապ հաստատել ու միավորել ԱՄՆ-ի, Լիբանանի, Քուվեյթի, Ավստրալիայի մուսալեռցի երիտասարդներից շատերին: Նաև ցանկանում էի, որ մուսալեռցի երիտասարդների մեջ իրենց մուսալեռցիությունը արթնանա: Ու երբ երիտասարդները գալիս էին մեր հավաքներին ես նկատում էի դա:

Վերջերս նշեցիք Մուսալեռ հայրենակցական  միության երիտասարդական թևի յոթ ամյակը: Այս յոթ տարվա ընթացքում ինչ ՞ միջոցառումներ եք իրականացրել և ինչ ՞ ձեռքբերումներ եք ունեցել:

Այս  յոթ տարիների ընթացքում բավական մեծ աշխատաք տարանք: Ըստ իս  այդքան մուսալեռցի ներգրավվելը մեր շարքերը  արդեն բավական  մեծ աշխատանք է : Այս տարիների ընթացքում ես հասկացա, որ մուսալեռցին մի յուրահատուկ ու տարբերվող գեն ունի ու այդ գենը թաքնված է այնքան ժամանակ քանի դեռ մուսալեռցին  չի հանդիպել մեկ այլ մուսալեռցու: Ես ականատես եղա դեպքերի, երբ երտասարդները եկան միության հավաքներին ու իրենց մեջ արթնացավ այդ գենը, իրենց մեջ արթնացավ մուսալեռցին:

Բացի այդ  շատ միջոցառումներ ունեցանք: Մենք ամեն տարի տոնում ենք միության տարեդարձը, Զատիկը, գնում ենք արշավների, տարբեր հավաքներ ենք ունենում ու միջոցառումների մասնակցում: Երկու անգամ գնացինք Անճար:Արդեն երկու տարի ունենում ենք Ջմեռ պապ ձեռնարկը: Մեր  Ձմեռ Պապն ու Ձյուն Անուշը այցելում են գյուղերի մանկապարտեզներ ու նվերներ բաժանում փոքրիկներին: Մեր երիտասարդները մասնակցում են Մուսալեռ հայրենակցական միության կազմակերպած  Մուսալեռան հերոսամարտին նվիրված տոնակատարության աշխատանքներին: Բացի այդ մենք ամեն տարի Մուսալեռ հայրենակցական միության հետ  ուխտագնացություն ենք ունենում դեպի Ծիծեռնակաբերդ հուշահամալիր: Անցած տարի մասնկացեցինք <<Երևանի կանանց միջազգային ասոցացիայի>> կազմակերպած ցուցահանդես վաճառքին ու ներկայացրինք Մուսալեռան ավանդական ուտեստները:

Մեզ օգնեցին մեր անդամների մայրերը ինչի համար շատ շնորհակալ ենք նրանց: Մասնակցեցինք նաև Դոլմայի փառատոնին ու <<Տարվա նորարարություն>> մրցանակը ստացանք: Մի շարք միջոցառումներ ունեցանք նվիրված Մուսալեռան հերոսամարտի հարյուր ամյակին:  Նարեկացի արվեստի միությունում  <<Հինը և նորը, անցյալը և ներկան և ապագան>> վերնագրով դասախոսություններ ունեցանք : Մուսալեռան հերոսամարտի հարյուրամյակի կենտրոնական մարմնի շնորհիվ մոտ երկու տարի մեր ակումբը ունեցանք: Այնտեղ Մուսալեռան բարբառ ու անգլերեն էինք դասավանդում: Ցավոք, ակումբը ներկայումս չի գործում, բայց հուսով ենք, որ այն շուտով կվերաբացվի:

Նշեցիք, որ միության երիտասարդների հետ Անճար եք գնացել: Կպատմեք ՞ դրա մասին:

Անճարում Մուսալեռան հերոսամարտի կենտրոնական մարմին ստեղծվեց : Մենք այդ մարմնի հետ սերտ կապեր ունենք: Այն Մուսալեռան հերոսամարտի ինսունհինգ ամյակին դեպի Մուսալեռ ուխտագնացություն կազմակերպեց: Մենք նույնպես մասնակցեցինք այդ ուխտագնացությանը ու մեր միությունից երեք երիտասարդ ու մի թղթակից տարանք մեզ հետ:Անճարի երիտասարդությունը մեծ խանդավառությամբ դիմավորեց ու ընդունեց մեզ: Մեր հաջորդ  այցը Անճար տեղի ունեցավ անցած տարի: Մեր  միությունից չորս երիտասարդների ուղարկեցինք: Նրանք շատ հետաքրքիր օրեր ունեցան այնտեղ, նույնիսկ իրենց հեռավոր ազգականներին գտան, մասնակցեցին հերոսամարտի հարյուր ամյակի միջոցառումներին: Այնքան լավ ժամանակ էին անցկացրել , որ չէին ուզում վերադառնալ:

Ապագա ինչ ՞ ծրագրեր ու պլաններ ունեք:

Երիտասարդների մեջ սերնդափոխություն տեղի ունեցավ: Վերջին երկու տարվա մեջ դժվարություներ ունեցանք կապված միության վարչական մարմնի հետ: Մեր վարչական անդամենրից շատերը թողեցին իրենց աշխատանքը ինչ-ինչ պատճառներով: Սակայն այս տարվա սկզբին  նոր վարչական ընտրեցինք,որոնքէլ ընտրեցին իրենց դիվանը: Հետաքրքրականն այն է, որ վարչության չորս անդամները բանակից նոր զորացրված տղաներ են :Հիմա մի քանի նոր ծրագրեր ենք մշակում: Ուզում ենք կարգի բերել ու թարմացնել միության անդամների անվանացանկը: Նաև որոշել ենք բեմադրել Մուսալեռան ավանդական հարսանիքը, բացի այդ որոշել ենք նոր ձեռնարկ իրականացնել, որը կկոչվի << Նոր հարյուրամյակի շեմին>>: Հիմա աշխատանքներ են տարվում մեր վեբ կայքի վրա, ուզում ենք այն թարմացնել :

Վերջում Ձեր կոչը մուսալեռցի երիտասարներին:

Ես կոչ եմ անում, որ մուսալեռցի երիտասարդները համախմբվեն :Ցանկանում եմ, որ մուսալեռցի երիտասարդները իրենց պապերից ժառանգած մուսալեռցու ըմբոստ ոգին պահպանեն : Ցանկանում եմ ,որ նրանք  մեր արմատներին ու  մեր պատմությանը կառչած  մնան  ու ապագային նայեն  լավատեսորեն :

Արփինե Թիլիքյան

Մեկնաբանություններ չկան

Հարցազրույց Հայաստանի Հանրային ռադիոյի եթերում

Հայաստանի Հանրային Ռադիո

Այսօր ժամը 16:10 Հայաստանի Հանրային ռադիոյոի «ԼյունՍե» երիտասարդական ծրագրով հեռարձակվել է Աբրահամ Բալաբանյանի և Գաբրիել Փանոսյանի հարցազրույցը «Մուսալեռ» հայրենակցական միության երիտասարդական թևի գործունեության, կատարված և ապագա ծրագրերի վերաբերյալ:
Հարցազրույցի հիմնական թեման էր երիտասարդական թևի նոր ակումբը և Մուսա լեռան բարբառի ու անգլերեն լեզվի դասընթացները:

Հարցազրույցի ձայնագրությունը կարող եք նորից ունկնդրել ստորև նշված հղումով:

Հունվարի 13-ի եթերը կարող եք լսել այստեղ:

Մեկնաբանություններ չկան

Զրույց Մուսա լեռան Վագըֆ գյուղի գյուղապետի հետ | NEWS.am

Vagfi Gyughapety

Թուրքիայի Հաթայ նահանգի Մուսա լեռան ստորոտին գտնվող հայաբնակ Վագըֆ գյուղի երիտասարդությունը տարբեր պատճառներով հեռանում է ծննդավայրից՝ թողնելով գյուղում միայն տարեցներին:

Ցեղասպանությունից փրկված և այնուհետ կրկին իրենց գյուղը վերադարձած Թուրքիայի միակ հայկական գյուղի բնակիչների թիվը տարեցտարի նվազում է: Գյուղի երիտասարդների մի մասը հեռանում է Թուրքիայի մեծ քաղաքներ կամ արտասահման՝ հիմնականում աշխատանք գտնելու և սովորելու համար:

Ինչեպես տեղեկացնում է NEWS.am-ի թղթակիցը Վագըֆից, գյուղապետ Պերճ Քարթունը հայ և թուրք լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացրել է 100 տոկոս հայերով բնակեցված գյուղի խնդիրները: Պերճ Քարթունն անդրադառնալով երիտասարդների զբաղվածության խնդրին, նշել է, թե այն լուծելու համար իրենք կոոպերատիվ են ստեղծել և երիտասարդներին ներգրավել դրա աշխատանքների մեջ: «Երիտասարդներին գյուղում պահելու համար անհրաժեշտ է տնտեսություն զարգացնել: Աշխատում ենք մեծացնել մեր ստեղծած կոոպերատիվի հնարավորությունները, սակայն ամեն ինչ դանդաղ է առաջ գնում», -նշել է հայազգի գյուղապետը:

NEWS.am-ի թղթակիցը գյուղապետից հետաքրքրվել է, թե հայկական գյուղում վերջին հարսանիքը ե՞րբ է եղել, սակայն Պերճ Քարթունը դժվարացել է հիշել՝ խնդրելով համագյուղացիներին հուշել իրեն: Ցավոք, համագյուղացիները ևս հստակ չեն կարողացել նշել, թե երբ է տեղի ունեցել: «Հստակ չեմ հիշում, պետք է մատյանի մեջ նայել: Կարծում եմ 5 տարի առաջ էր», -ասել է գյուղապետը՝ դժվարանալով հիշել նույնիսկ, թե ում են վերջին անգամ ամուսնացրել:

Քարթունը շեշտել է, որ գյուղի բնակչությունը գնալով նվազում է՝ նշելով, որ գյուղն ունի 135 բնակիչ, սակայն 10 տարի առաջ այդ թիվն անցնում էր 180-ից: «Վերջին 2 տարում գյուղում ծննուդներ չեն գրանցվել, սակայն նախորդ շաբաթվա ընթացքում 2 մահ է գրանցվել: Գյուղի երիտասարդ տղաները չեն ամուսնանում, աղջիկ չկա: Հայաստանցի աղջիկները չեն ցանկանում ամուսնանալ Թուրքիայում ապրող հայերի հետ, իսկ ստամբուլահայերը չեն ցանկանում գյուղ տեղափոխվել»,-նշել է գյուղապետը:

Անդրադառնալով գյուղի մշակույթային և կրթական կյանքին, Պերճ Քարթունը ցավով նշել է, որ երեխաները հայերեն են սովորում ընտանիքում կամ Ստամբուլից իրենց գյուղ եկող Հայոց պատրիարքարանի ներկայացուցիչներն են նրանց հետ զբաղվում հայերենի ուսուցմամբ: «Գյուղի երեխաների համար ստեղծել ենք մանկական երգչախումբ, նրանց հայկական երգեր ենք սովորեցնում: Նրանք մասնակցում են գյուղի եկեղեցում իրականացվող պատարագներին», -ընդծել է Պերճ Քարթունը:

VagfVagfi Ekeghetsin
Ըստ news.am

1 Մեկնաբանություն

Մուսալեռցիները հարգանքի տուրք են մատուցում իրենց փրկարար նավապետին: Զրույց Թովմաս Այնթաբյանի հետ

Navapeti gerezmani dimac

2010թ. մայիսի 5-ին Ֆրնասիայի Դորդոն շրջանի Սան Շամասի գյուղում տեղի ունեցավ նավապետ Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեին նվիրված միջոցառում: Այն հատկանշական էր տապանաքարի տեղադրումով, որը պատրաստել էր մուսալեռցի քանդակագործ Աղասին (Պողոս Թասլաքյանը): Նավապետի գերեզմանը և տունը վերջերս գտել էր Թովմաս Այնթաբյանը:

Թովմաս Այնթաբյանի խոսքը միջոցառման վերաբերյալ.

«Միջոցառումը կազմակերպվեց մի խումբ մուսալեռցիների և Սան Շամասի գյուղապետարանի ու Դորդոն շրջանի շրջանային խորհրդի կողմից: Նախաձեռնողը իհարկե մուսալեռցիներն էին, որոնք իրենց հարգանքի տուրքն էին մատուցում Մուսա Լեռան ժողովրդի ազատարար նավապետ Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեի հիշատակին:
Դարթիջ դե Ֆուրնեն 1940թ. թաղվել է Սան Շամասի գյուղում: 1920-1940թթ. ապրել Սան Շամասիից ոչ հեռու, որտեղ գրել է իր կյանքի գլխավոր հուշերը: Չնայած իր գերեզմանը բավական լավ պատրաստված է եղել, բայց նա մոռացության է մատնված եղել պաշտոնանկ լինելուց հետո: Իր գործունեության ընթացքում կատարել է բազում սխրագործություններ, այդ թվում Մուսալեռցիների ազատագրումը: Պորտ Սաիդում մուսալեռցիներից կազմվել էր լեգիոնական ջոկատ, որը մասնակցում էր պատերազմին` ի օգուտ Ֆրնասիայի: Դա մուսալեռցիների կողմից պատասխան էր Ֆրանսիական նավատորմին` կատարած լավության դիմաց:
Մուսալեռցիները միշտ հիշել են Դարթիջ դե Ֆուրնեին և երրորդ նավատորմին: Սակայն Ֆրանսիայում նա մոռացության էր մատնված, և նույնիսկ Սան Շամասիի գյուղապետը տեղյակ չէր թե ինչ մեծություն է թաղված իր գյուղում: Ես ուզեցի վերականգնել նավապետի հիշատակը Ֆրանսիայում:
Hogevor ergerHnchum e haykakan duduky
«Նարեկացի» ժողովրդական նվագարանների համույթը շրջագայության էր մեկնել Եվրոպա, և դա լավ առիթ էր, որ խումբը հասնի Սան Շամասի և նավապետի շիրմի վրա հոգևոր երգեր երգի, հնչի հայկական դուդուկը: Գյուղապետը և շրջանի խորհուրդը տեղեկանալով այս ծրագրի մասին, որոշեցին ավելի մեծացնել միջոցառումը: Միջոցառման որոշ մասը կազմակերպեցին իրենք` կատարեցին հյուրասիրություն, կացարան տվեցին համույթի երեխաներին:
Huashaqary teghadrvec gerezmanumԶարմանալին այն էր, որ շատ էին ոգևորված ֆրանսիական լրատվամիջոցները: Այս լուրը լուսաբանվեց Ֆրանսիայի գրեթե բոլոլր հեռուսաալիքներով ու թերթերով: Բոլորը ցանկանում էին իմանալ մանրամասներ նավապետի կյանքի մասին: Այս ամենը մեծ ազդեցություն գործեց Ֆրանսիայի ժողովրդի վրա, և այժմ Սան Շամասին դարձել է նրանց համար ուխտագնացության վայր: Առաջ որևէ նյութ հնարավոր չէր գտնել Դարթիջ դե Ֆուրնեի մասին, իսկ այժմ բազում տեսանյութեր ու գրություններ կան նավապետի մասին, որոնք հասանելի են բոլորին:
Այդ օրը միջոցառմանը ներկա էին նահանգապետը` նախկին նավապետ, շրջանային խորհուրդը իր ղեկավարով, Ֆրանսիայի գյուղական խորհուրդների նախագահը` ծագումով հայ Վանիկ Բերբերյանը, և այլ պետական անձիք: Եղանակային պայմանները խիստ էին. անձրևոտ ու ցուրտ եղանակ էր, սակայն երկինքը շուտով պայծառացավ:
Օրվա գլխավոր իրադարձությունը հուշաքարի տեղադրումն էր գերեզմանի վրա: Մարմարե հուշաքարը իրենից ներկայացնում է ծալված սավան` վրան կարմիր խաչ, նույն սավանը, որը տեսնելով լեռան վրա, Ֆրանսիական նավերը մոտեցան ափին: Այդ սավանը մինչ այսօր մեծ գուրգուրանքով պահվում է Այնջարի Մուսալեռան թանգարանում: Մարմարի վրա նույն տեսքով ծալված վիճակում քանդակել է Աղասին:
Hushaqary orhnvum eHushaqary ev tsutsanaky Anjari Musaleran hushardzani dimats
Այս միջոցառումից երեք օր առաջ Այնջարի եկեղեցում հատուկ հոգեհանգստի արարողություն կատարվեց Դարթիջ դե Ֆուրնեի հիշատակին, մարմարյա խաչը օրհնվեց գյուղի երեք համայնքապետերի կողմից: Օրհնությամբ և ժողովրդի համբույրներով մուսալեռցիները իրենց ոգին դրոշմեցին քարի վրա և ուղարկեցին Ֆրանսիա: Այժմ Ֆրանսիայում չեն դադարում այցելությունները Դարթիջ դե Ֆուրնեի գերեզմանին:
Aghasin ev skautneryTsutsanaky
Քարի հետ մեկտեղ տեղադրվեց մի ցուցանակ, որի վրա գրված է, որ Մուսա Լեռան ժողովուրդը հերոսական պայքարից հետո ազատագրվել է Ֆրանսիացի ծովակալ Լուի Դարթիջ դե ֆուրնեի կողմից: Իսկ ներքևում հայատառ գրվել է ` Ծովակալ Դարթիջ դե Ֆուրնեի հիշատակին:
Hamuyt
Այնջարում և Սան Շամասիում կատարված արարողությունները միատեղելով, կարող ենք ասել, որ մուսալեռցիները իրենց երախտագիտության տուրքը մատուցեցին: Այս երթը պետք է շարունակել: Նման ձևով ավելի կսերտանան հայ-ֆրանսիական հարաբերությունները: Սան Շամասիի գյուղապետը ցանկություն հայտնեց, որ Սան Շամասին և Մուսալեռ ավանը դառնան քույր գյուղեր:
Միջոցառումը եզրափակվեց եկեղեցում «Նարեկացի» ժողովրդական նվագարանների համույթի համերգով:»
Tapanaqar
բոլոր նկարները…

1 Մեկնաբանություն

Մուսալեռցիների ազատարար նավապետ Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեի մահվան 70-րդ տարելիցը: Զրույց Թովմաս Այնթաբյանի հետ

Tovmas Ayntabyan

Նավապետ Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեին` մուսալեռցիների ազատարար նավապետին, երախտապարտ են բոլոր մուսալեռցիները ու միշտ հիշել և խոսել են իր մասին, սակայն մինչ այսօր գրեթե ոչինչ հայտնի չէր իր կյանքի մասին:

Թովմաս Այնթաբյանը, ծագումով մուսալեռցի, երկար տարիներ հետաքրքրվել ու զբաղվել է նավապետի կյանքին ծանոթանալու և նրա տունն ու գերեզմանը գտնելու ուղղությամբ: Վերջապես, օրերս գտնվելով Ֆրանսիայում` նրան հաջողվել է ստույգ պարզել, թե իր կյանքի վերջին տարիները որտեղ է անցկացրել և թաղվել նավապետը:

Զրույցի ժամանակ Թովմաս Այնթաբյանը մանրամասն պատմեց Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեի կենսագրությունը և այն, թե ինչպես նրան հաջողվեց գտնել նավապետի տունն ու գերեզմանը:

Թովմաս Այնթաբյանի խոսքը.

« Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեն ծնվել է 1856թ. Ֆրանսիայի Հյուսիս-Արևմուքում` Բրոտոնի Օրնի շրջանում: Նախապես նրա անունը եղել է Լուի Դարթիջ: Ավելի ուշ նա իր ազգանվանը ավելացրել է դե Ֆուրնե մականունը` վերցված իր հոր մորական արիստոկրատական ազգանունից: Զինվորական կրթություն ստանալով և Ֆրանսիայի ռազմածովային ուժերում ծառայելով` ի վերջո ստեցել է ծովակալի կոչում: 1914թ. 1-ին Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նշանակվել է Միջերկրական ծովի ֆրանսիական արևելյան նավատորմի փոխծովակալ: Մուսա լեռան 40 օրերի ամենածանր և հուսահատ վերջավորությանը նավատորմի «Կիշեն» ռազմանավի անձնակազմը հեռվում նկատում է լեռան վրա պարզված սպիտակ սավանը և հետաքրքրվելով` նավը ուղղում այդ ուղղությամբ: Տեսնելով սավանի վրայի կարմիր խաչը` նրանք ավելի են մոտենում ափին: Այդ ժամանակ Մովսես Կրիկյան անունով մի մուսալեռցի, լինելով հմուտ լողորդ, լողալով նավին է մոտենում և փոխանցում նախօրոք գրված նամակները, որտեղ մուսալեռցիները խնդրում էին կանանց և երեխաներին տեղափոխել ապահով տեղ, իսկ տղամարդկանց զենք տրամադրել` կռվելու ու լեռը պաշտպնելու համար: Այնուհետև նավ է բարձրանում նաև Պետրոս Տմլակյանը, որը լավ ֆրանսերենի գիտակ էր` մնալով նավի վրա: Այդ ժամանակ Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեն նավի վրա չի լինում: Պետրոս Տմլակյանը կարողանում է անձնակազմին ճիշտ բացատրել ստեղծված դրությունը ու համոզել, որ ռազմանավը ռմբակոծի թուրքական դիրքերը` խուճապի մատնելով թուրքերին: Այս ամենից հետո ռազմանավը գնում է Կիպրոս, որպեսզի զեկուցի Դարթիջ դե Ֆուրնեին կատարվածի մասին: Նա հասկանում է հարցի լրջությունը և հեռագիր ուղարկում Ֆրանսիա` ներկայացնելով ստեղծված իրավիճակը: Բայց իմանալով ֆրանսիական երկար թղթաբանությունը, տեղում որոշում է չորս հածանավեր ուղարկել Մուսա լեռ` տեղափոխելու ողջ ժողովրդին: Միևնույն ժամանակ դիմում է Կիպրոսին` մուսալեռցիներին տեղ հատկացնելու հարցով, բայց ստանում է բացասական պատասխան: Շուտով դիմում է Եգիպտոսի ֆրանսիական և բրիտանական պաշտոնյաներին ու կարողանում համոզել, որ նրանք Պորտ Սաիդում վրանաքաղաք պատրաստեն 4058 մուսալեռցիների համար: Մինչ նավերը տեղափոխում են մուսալեռցիներին, վրանաքաղաքը պատրաստվում է, և մուսալեռցիները հաստատվում են Պորտ Սաիդ անապատում: Ժողովրդին Պորտ Սաիդ տեղափոխելուց երեք ամիս հետո միայն Կիպրոս է հասնում պատասխան հեռագիրը, որտեղ ֆրանսերենով գրված է լինում` «Ou se trouve mont Moise (որտե՞ղ է գտնվում Մովսեսի լեռը)»:
Եթե Դարթիջ դե Ֆուրնեն չենթարկվեր իր խղճի ձայնին` վտանգի ենթարկելով իր ռազմական կարիերան, այլ ղեկավարվեր ռազմական օրենքներով, ապա ոչ մի մուսալեռցի չէր կարող փրկվել:

1916թ. Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեն պաշտոնանկ է արվում` ավարտելով իր զինվորական ծառայությունը: Նա ժառանգ չի ունենում և պաշտոնանկ լինելուց հետո ամուսնանում է մի այրի կնոջ հետ ու միասին ապրում Ֆրանսիայի հարավարևմտյան շրջանում` մի համեստ ու գեղեցիկ տանը:

Navapeti GerezmanyTuny, vortegh mahatsel e navapety

Հիմա պատմեմ թե ինչպես գտա նրա տունը և գերեզմանը: Ես երկար ժամանակ է հետաքրքրվում էի ու փորձում որևէ լուր իմանալ դե Ֆուրնեի մասին իր ապրած շրջանից: Վերջապես այնտեղի հնագիտական հետազոտությունների աշխատակիցներից մեկը պատահաբար գրքում կարդում է, որ այս ինչ տանը ապրել է Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեն, որը մահացել և թաղվել է Սան Շամասի գյուղում: Այս ամենը իմանալով կապվեցի Սան Շամասի գյուղի գյուղապետի հետ` խնդրելով պարզել տան ու գերեզմանի տեղը: Շուտով նա ինձ ուղարկեց քարտեզի վրա պատկերված գերեզմանի և տան ճիշտ տեղը: Քարտեզի միջոցով կարողացա գտնել իր գերեզմանը և տունը` որը պատկանել է Դարթիջ դե Ֆուրնեի ազգականին: Տապանաքարի վրա, որը արդեն մամռակալել ու քայքայվել էր, դեռ պահպանվել էր հետևյալ գրությունը. «Louis DARTIGE DU FOURNET 1856-1940» :

Այս ամենը ինձ համար մեծ հայտնություն էր: Ի դեպ, այսօր` փետրվարի 17-ին, լրանում է Լուի Դարթիջ դե Ֆուրնեի մահվան 70-րդ տարելիցը: »

Tapanaqar

Մեկնաբանություններ չկան